Meer must sees in Groningen

Wat je niet mag missen in Groningen


Het meest noordelijke puntje van het land: De Hemelpoort


Het állernoordelijkste puntje van Nederland vind je in Groningen, bij Noordkaap om precies te zijn. Deze bijzondere plek - een paar stappen noordelijker en je staat op het Wad - wordt gemarkeerd door het 2,5 meter hoge kunstwerk “De Hemelpoort”. De Hemelpoort staat verlaten en alleen bovenop de dijk en biedt een prachtig uitzicht op de omgeving, met aan de ene kant het Wad en aan de andere zijde het Groninger land, met zijn schapen en windmolens.

Je zou denken dat dit indrukwekkende uitzicht meteen ook de naam De Hemelpoort verklaart, maar niets is minder waar. De poort bestaat uit vier pilaren waar je tussen kunt gaan staan om omhoog te kijken. Inderdaad, naar de hemel. Het kunstwerk is gemaakt door René de Boer uit Usquert. De Boer heeft er bewust voor gekozen om het beeld van cortènstaal te maken. Dit materiaal is erg weersbestendig en de roestkleur lijkt op de kleur van de aarde. 


Amsterdamse school in Delfzijl

Na Amsterdam is er geen plek of regio in Nederland te vinden waar de Amsterdamse school-stijl zoveel in het straatbeeld te zien is als in de provincie Groningen. En dan met name in Delfzijl, waar in de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw zelfs een bijna complete woonwijk in deze expressionistische stijl gebouwd is. Het gaat om de wijk Oud-West, die ook wel bekend staat als de Zeeheldenbuurt, omdat een aantal straten en pleinen in de wijk is vernoemd naar oude zeehelden. In deze wijk zijn tientallen woningen en gebouwen te vinden in de stijl van de Amsterdamse school. Kenmerkend aan deze stijl is het gebruik van baksteen en de versieringen in de gevels, ook vaak van baksteen of anders van natuursteen. Ook typerend: de laddervensters, steile daken en torentjes. Bij de VVV in Delfzijl is een wandelroute verkrijgbaar die langs 36 woningen en gebouwen leidt. De route is 2,5 kilometer lang. 


De hoogste klimmuur van Europa


Bij klimcentrum Bjoeks gaat er letterlijk niets boven Groningen. Bjoeks heeft namelijk de hoogste klimtoren van Europa. De Excalibur – zoals de toren heet – is maar liefst 37 meter hoog en hangt 11 meter over. Het beklimmen ervan is een hele uitdaging. Gelukkig hoef je niet per se direct weer naar beneden te klauteren: het is ook mogelijk om bovenop de toren te overnachten. Als je aan één dagje klimmen niet genoeg hebt, is het ook mogelijk om aan de voet van de toren je tentje op te slaan. De Excalibur is alleen voor gevorderde klimmers. Wie nog niet zoveel ervaring heeft, kan terecht in een van de indoor-klimhallen van Bjoeks. Er zijn hier verschillende klimwanden, waarvan de hoogste 18 meter is. Boulderen  - klimmen op geringe hoogte - is ook nog een mogelijkheid. Binnen is een kleine boulderhal te vinden, maar buiten staat een enorme boulderwand van 450 vierkante meter en een boulderpark met meer dan 200 vaste “boulders” op beton.


Zeearend in Nationaal Park Lauwersmeer


Als je Nationaal Park Lauwersmeer via de N361 binnenrijdt, zie je langs de kant van de weg een enorme zeearend staan. Geen echte, maar een profiel van deze roofvogel, dat is uitgesneden uit een stalen bord. Het maakt meteen duidelijk hoe gigantisch groot de zeearend is: de vliegende deur, zoals de vogel ook wel genoemd wordt, kan zo’n twee meter breed worden en een meter lang. Met een beetje geluk spot je ook nog een zeearend in een wild. Die kans zit erin, want sinds 2010 broeden er zeearenden in het Lauwersmeergebied. Rondom het Lauwersmeer staan verschillende vogelkijkhutten van waaruit je de zeearend of een van de vele andere vogelsoorten die in dit natuurgebied voorkomen, kunt spotten. 


Hangende Keukens in Appingedam


Het zijn er maar drie, maar toch zijn ze een van de meest vereeuwigde plekjes van Groningen: de hangende keukens boven het Damsterdiep in Appingedam. Er zijn in de provincie Groningen maar twee steden die dateren uit de middeleeuwen. Naast de stad Groningen is dat Appingedam, dat in 1972 het predicaat “beschermd stadsgezicht” kreeg. In het centrum van het stadje zijn nog veel middeleeuwse panden te bewonderen, met de drie hangende keukentjes en de bruggetjes boven het Damsterdiep als hoogtepunt. Dat de keukentjes boven het water zijn gebouwd, heeft alles te maken met ruimtegebrek. Ze stammen vermoedelijk uit 1877, want toen werd het Eemskanaal geopend en werd het Damsterdiep minder belangrijk als scheepvaartroute. Tip voor fotografen: loop naar het bruggetje aan de Kniestraat. Daar kun je de keukentjes het beste bekijken en op de foto zetten.


Wandelen en spelen in De Heemtuin


De Heemtuin in Muntendam is een gigantisch natuurgebied van zo’n 50 hectare groot waar ook nog eens van alles te doen is. Sowieso is het een prachtig wandelgebied, waarbij je onderweg zowel heide, bos en zandvlaktes als water tegenkomt. Voor de jonge natuurliefhebbers is er het Mammoetpad, een spannende wandelroute met onderweg allerlei houten obstakels op en langs het water. Spelen en lekker ravotten kan in de natuurspeeltuin en in de kleine beestjestuin, met onder andere een heuse wormentunnel. Hier kunnen de kleintjes op ontdekkingstocht.

Een lekkere wandeling maak je nóg leuker met de bosbingo. De kinderen krijgen een bingokaart mee en zodra ze een van de plantjes of diertjes tegenkomen die op hun kaart staan: bingo! Op het terrein zijn ook verschillende doe-kastjes te vinden, met daarin kleine opdrachtjes die alles met natuur te maken hebben. 

Ook honden zijn welkom in De Heemtuin. Sterker nog: er is zelfs een speciale wandelroute voor de viervoeters en hun baasjes, “De Natte Neuzen-route”. De route is zo’n 3,5 kilometer lang en onderweg mogen de honden lekker loslopen en spelen in het bos of water.

Uitgespeeld of uitgewandeld? In het paviljoen kunnen bezoekers het hele jaar terecht voor iets te drinken en wat lekkers. In het paviljoen zit ook een piepklein winkeltje waar allerlei streekproducten te koop zijn, zoals Hannies Hakhoning en speciaal keukenzout.  


Niehove: een typisch Gronings wierdendorpje


Wierdendorp Niehove is een typisch Gronings dorpje. Het dorp, met een beschermd dorpsgezicht, heeft een eeuwenlange geschiedenis. Heel vroeger was het zelfs een eiland: nadat rond 800 de Lauwerszee was ontstaan, kwam Niehove (toen nog Suxwort, ofwel Zuidwierde) op het eiland Humsterland te liggen. Het dorp werd daarvan de hoofdplaats. Pas vanaf 1500 werd Humsterland door dijken met het vasteland verbonden.

In het midden van het dorp, op het hoogste punt, staat de van oorsprong 13e-eeuwse kerk. Daaromheen liggen in twee cirkels alle huizen, die zijn gebouwd met de achterkant richting het omliggende land. Dit wordt ook wel een “radiaire inrichting” genoemd.

Hoe klein het dorp ook is (Niehove telt slechts zo’n 300 inwoners), het dorp heeft een eigen bezoekerscentrum en zelfs een eigen café annex restaurant. Het kerkje van Niehove is niet altijd open, maar wie er toch graag een kijkje wil nemen: de sleutel is op te halen bij de buren. 


’t Waarhuis


Op een prachtige plek in noord-Groningen (op de kruising van eeuwenoude Aduarderdiep en het oorspronkelijke Reitdiep, een van de oudste nog bestaande meanders in Europa) staat het Waarhuis, dat is 1706 gebouwd werd.

Het Rijksmonument, want dat is het, heeft in de loop der honderden jaren heel wat functies gehad. Heel vroeger werd er recht gesproken door de ‘schepperij’, de voorloper van het tegenwoordige waterschap. Later werd er, al dan niet legaal, ook wel eens een glas geschonken aan de turfschippers, liep er vee rond en werd er groente geteeld.

De turfschippers zijn verleden tijd, maar het vee staat er weer en ook wordt er weer een glaasje geschonken. Tegenwoordig is ’t Waarhuis namelijk een klein cultuurparadijsje, waar exposities, concerten, diners en kleinkunstvoorstellingen plaatsvinden. Ook kan er worden getrouwd.

‘t Waarhuis wordt bewoond door ‘De Koning en de Dame’, ofwel musicus Wouter de Koning en zangeres Rika Dijkstra.  


Kleinste hotel ter wereld


Je zou denken dat het alleen is weggelegd voor de allerrijksten der aarde: een heel hotel afhuren. In Eenrum kan het, daar vind je namelijk een hotelletje met slechts één kamer. De Kromme Raake, is daarmee het kleinste hotel ter wereld. 

De Kromme Raake is ingericht in art deco-stijl en beschikt behalve over een ontbijtkeukentje en een zitkamer ook over een heuse foyer. Slapen doen de gasten in een kingsize bedstede.

Het scheelde niet veel of koning Willem-Alexander en koningin Maxima hadden hun huwelijksnacht in het hotelletje doorgebracht. Ze werden uitgenodigd, maar ze hadden al elders geboekt. Hun reactie, mét foto, hangt boven de stoof.

Ook in China is het hotelletje niet onopgemerkt gebleven: De Kromme Raake wist het ooit te schoppen tot de voorpagina van de South China Morning Post.
www.hoteldekrommeraake.nl


Kerkdeur op slot? Haal de sleutel bij de buren


Wilde je net dat ene bijzondere kerkje bezoeken, sta je voor een dichte deur. Geen probleem. Bij talloze kerken in de provincie kun je dan bij de buren een sleutel ophalen. Zo kun je dus op eigen houtje en op je gemak een eeuwenoud kerkje ontdekken. Soms mag je zelf wat te drinken pakken en soms is het zelfs toegestaan achter het orgel te kruipen. Dus: deur op slot? Naast de deur hangt een briefje met daarop het adres van de buren waar een sleutel af te halen is.


Een goddelijk uitzicht over het wad


De omgeving, het monumentale kerkje zelf, de gigantische kroonluchter van Studio Job; het is allemaal even mooi. Maar er gaat letterlijk niets boven het uitzicht vanaf de toren van Hornhuizen. In de verte ontwaar je de Waddenzee, met een beetje mazzel zie je ook Schiermonnikoog liggen en even oostelijker Simonszand, Rottumerplaat en Rottumeroog. 

De kerktoren is van ver af al te zien, want het bovenste deel van de toren is bestreken met “Grunnegs gold”, hardgeel dat op bladgoud moet lijken. De kleur verwijst naar vroegere tijden, toen het kerkje nog fungeerde als vuurtoren voor de schepen op het Wad. In die tijd waren er nog geen grote vuurtorenlampen en dus werden in de toren vuren ontstoken om de schepen de weg te wijzen. Nog steeds is de felgele toren een baken voor schepen op zee.

Ook de kerk zelf is de moeite waard. In de hal hangt een enorm designkroonluchter van Studio Job en er staat een spannende, informatieve kast met luikjes voor kinderen. 


Tankstation Dudok


Het is misschien wel het meest bijzondere tankstation van het land: het tankstation van Dudok aan de Turfsingel in Groningen. Het enige tankstation van architect Willem Dudok dat de tand des tijds overleefde. Dudok ontwierp het gebouw in 1953 in opdracht van oliemaatschappij Esso. Tankstations waren in die tijd vrij nieuw in het Nederlandse straatbeeld. Voor het ontwerp van iets moderns als een tankstation werden dan ook gerenommeerde architecten gevraagd. In het hele land stonden destijds 112 vergelijkbare gebouwtjes, maar die in Groningen is de enige die bewaard is gebleven én die nog steeds dienst doet als benzinepomp. In de Groningse volksmond wordt het gebouwtje nog steeds wel “BIM-station” genoemd, ook al wordt het tankstation al jaren door Gulf geëxploiteerd.


De Schaive toren van Bedum


Gek eigenlijk, dat het rondom de Walfridustoren in Bedum niet zo zwart ziet van de toeristen als op de grasvelden rondom de toren van Pisa. De toren in Bedum staat namelijk écht schever dan zijn Italiaanse evenknie en heeft de twijfelachtige eer de meest uit het lood (2,61 meter) hangende toren van Nederland te zijn. Zelf voelen hoe scheef de toren staat? Ga dan maar eens met je buik tegen de toren staan en kijk omhoog. Een duizelingwekkende ervaring. Binnenin de kerk beleef je eenzelfde gevoel: de muren staan schuin en de vloer loopt scheef af.


Leren en griezelen in Universiteitsmuseum


Dwaal tussen skeletten, opgezette dieren, stenen en wetenschappelijke instrumenten in het Universiteitsmuseum van de Rijksuniversiteit Groningen. In de anatomiekamer is het griezelen geblazen. In tientallen grote en kleine potten staan allerlei delen van het menselijk lichaam op sterk water. Indrukwekkend is ook de Siamese tweeling en een cycloop.  Minstens zo spannend is een blik op de vitrinekast met daarin de eeuwenoude mummie Janus. Naast de mummie staat het hoofd van een jonge man met kroeshaar. Zo moet Janus er volgens wetenschappers van de universiteit uit hebben gezien. In de spreekkamer van feministe Aletta Jacobs, de eerste Nederlandse vrouwelijke arts, lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Veel voorwerpen in de kamer, waaronder een hutkoffer en het bureau, zijn nog van Jacobs zelf.


Middeleeuwse rust


In de binnenstad van Groningen vind je nog tientallen hofjes, vaak verstopt achter eeuwenoude poorten en deuren. Het is de moeite waard om ze te bekijken, want achter de muren tref je een verrassende oase van middeleeuwse rust. De hofjes bewijzen dat Groningen in vroeger tijden al een sociale stad was. Weduwen, zieken, armen, wezen en pelgrims vonden onderdak in de hofjes, die ook wel gasthuizen worden genoemd. Elk hofje heeft zijn eigen geschiedenis en verhaal. Zo kon je in het Geertruidsgasthuis in vroeger tijden op zondag “gekk’n  kiek’n”. Tegen betaling mochten bezoekers door de tralies kijken naar de “dollen” die in het gasthuis werden opgevangen.


Plan je reis



Meer Groningen

Deel deze pagina